“Səba” surəsi, 10
Dövrümüzün radar texnologiyası
Yuxarıdakı ayələrdə hz. Davud və hz. Süleymana təqdim edilən üstünlüklərdən Polşanın Varşava şəhərinin radar sistemi ilə əldə edilən görüntü.
۞ وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ مِنَّا فَضْلًۭا ۖ يَٰجِبَالُ أَوِّبِى مَعَهُۥ وَٱلطَّيْرَ ۖ وَأَلَنَّا لَهُ ٱلْحَدِيدَ ١٠
Biz Davuda Özümüzdən bir lütf bəxş etdik və buyurduq: “Ey dağlar və quşlar! Onunla birlikdə (Onu təsbih edib) əks-sədayla səs verin” Biz dəmiri onun üçün yumşaltdıq.
فَفَهَّمْنَٰهَا سُلَيْمَٰنَ ۚ وَكُلًّا ءَاتَيْنَا حُكْمًۭا وَعِلْمًۭا ۚ وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُۥدَ ٱلْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَٱلطَّيْرَ ۚ وَكُنَّا فَٰعِلِينَ ٧٩
Biz o hökmü Süleymana anlatdıq. Hər ikisinə hökmranlıq (peyğəmbərlik) və elm bəxş etdik. Biz dağları və quşları Davudla birlikdə Allahı tərifləmələri üçün ona ram etdik. Bunları Biz etdik.
فَسَخَّرْنَا لَهُ ٱلرِّيحَ تَجْرِى بِأَمْرِهِۦ رُخَآءً حَيْثُ أَصَابَ ٣٦
Biz də, onun əmri ilə istədiyi yerə sakitcə əsən küləyi ona ram etdik.
Yuxarıdakı ayələrdə hz. Davud və hz. Süleymana təqdim edilən üstünlüklərdən Polşanın Varşava şəhərinin radar sistemi ilə əldə edilən görüntü. verilən elmlə əlaqədar ayələrdə keçən ifadələr, elektromaqnitik dalğaları əks etdirmə üsulu ilə (doğrusunu Allah bilir). Səba surəsinin 10-cu ayəsindəki “əks-sədayla səs verin” olaraq tərcümə olunan və “səsin geri dönməsi, təkrarlanması” mənalarını verən “evvibi” sözü, əks-sədalama üzərinə qurulmuş radar texnologiyasını xatırlatmaqdadır.
Radar, sabit ya da hərəkətli cisimlərin yerlərini, sürətlərini və istiqamətlərini təsbit etmək üçün istifadə edilən, mikrodalğa əks etdirmə metodu ilə işləyən bir təsbit cihazıdır.1 Radarın iş prinsipi səs dalğasının əks olunmasına çox bənzəyər. Məsələn dağlıq bir vadidə və ya mağarada qışqıran bir adam, səsinin əks-sədasını geri eşidər. Əgər səsin havada yayılma sürəti bilinirsə, səsin toqquşduğu cismin uzaqlığı və ümumi istiqaməti də hesablana bilər.
Radar sistemində də, elektromaqnitik enerji siqnalları bənzər bir tərzdə istifadə edər. Mikrodalğa tezliyindəki siqnallar bir cismə göndərilər və bu cisimdən əks olunaraq Yeni Zelandiyada nəqliyyatı idarə etmək üçün istifadə olunan radar. təkrar geri dönər. Radara geri dönən bu hissəyə, “əks-səda” adı verilər. Radar cihazı da, bu əks-sədanı əks etdirən cismin istiqamət və məsafəsini təsbit etmək üçün istifadə edər.2 Əslində radio, televiziya və insan gözü də elektromaqnitik enerjini istifadə etdikləri üçün radar sistemlərinə bənzərlik göstərər; lakin tezlikləri fərqlidir. Həmçinin, bu nümunələrdəki kimi birbaşa çatdırılan enerjini istifadə etmək yerinə, “əks-səda” adı verilən əks etdirilən enerjini istifadə edərlər.3 Əks-sədalanan siqnallar radar qəbuledicisi tərəfindən riyazi dəyərlərə çevrilərək, “əks-səda anbarlarında” məlumat olaraq qeyd edilər. Ən sonunda bu məlumatlar bəzi proseslərdən keçərək görüntüyə çevrilər.4
Digər tərəfdən Səba surəsinin 10-cu ayəsində dəmir üçün “yumşaltdıq” mənasını verən “elenna” feilinin istifadə edilməsi də son dərəcə hikmətlidir. Çünki dövrümüzdə, Yer kürəsindəki ən güclü, sərt materiallarından biri olmasına baxmayaraq, dəmir üçün “yumşaq” adı da istifadə edilməkdədir. Fiziki olaraq sərt olmasına baxmayaraq, maqnetik xüsusiyyətləri səbəbiylə “yumşaq dəmir” deyə təyin olunan bu dəmir növü, xüsusilə radar və peyk texnologiyalarında istifadə edilməkdədir.5 Yumşaq dəmir, maqnetik sahəsi daha güclü hala gətirməsi və istənildiyi şəkildə açılıb bağlana bilməsi baxımından seçilməkdədir.
Solda, 1960-cı illərdə ABŞ-Floridada inşa edilən bu radar sualtı gəmilərdən atılan ballistik raketlərin müəyyənləşdirilməsi üçün istifadə olunmuşdur. baxımından, Sad surəsinin 36-cı ayəsində bildirilən, küləyin hz. Süleymanın “əmriylə istədiyi yerə yumşaq axması”na işarə edilir ola bilər (doğrusunu Allah bilir).
Dövrümüzdə istifadə edilən radarlar ilə dünyada meydana gələn dəyişikliklər izlənilməkdədir. Bununla yanaşı, dağlar, buzlaqlar və dənizlər kimi Yer kürəsinin şəkilləri ilə, insan istehsalı olan ev, körpü və avtomobil kimi cisimlər haqqında da məlumat toplanmaqdadır. İnkişaf etmiş texnologiyanın bu işləmə şəklinə və materialına bundan 1400 il əvvəl Quranda diqqət çəkilmiş olması, Quranın keçmiş və gələcəyi tək bir an olaraq yaratmış və zamandan münəzzəh olan Rəbbimizin vəhyi olduğunu göstərməkdədir.
İstinadlar
- “Radar”, Encyclopedia Britannica, https://www.britannica.com/technology/radar ↩
- https://www.vocabulary.com/dictionary/radar%20echo ↩
- Tony Freeman, “What his Imaging Radar?”, Reaktiv Propulsion Laboratory, http://www.eorc.jaxa.jp/JERS-1/en/GFMP/SEA-2A/docs/html/i… ↩
- D. Lichaa el-Khoury, “Use of Remote Sensing in Natural Resource Managemen”, https://staff.aub.edu.lb/~webeco/rs%20lectures.htm ↩
- http://physics.bu.edu/~duffy/PY106/MagMaterials.html ↩
