“Nəbə” surəsi, 12-13
Günəşin, Ayın və ulduzların quruluşlarındakı müxtəliflik
Məlum olduğu kimi, Günəş öz sistemindəki işığın yeganə mənbəyidir. Astronomlar Ayın işığın mənbəyi olmadığını, onun yalnız Günəşdən qəbul etdiyi işığı əks etdirdiyini texnoloji imkanların inkişaf etməsi sayəsində kəşf ediblər.
وَبَنَيْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعًۭا شِدَادًۭا ١٢ وَجَعَلْنَا سِرَاجًۭا وَهَّاجًۭا ١٣
“Üstünüzdə yeddi möhkəm göy qurduq. Sizin üçün çox parlaq bir çıraq (Günəş) yaratdıq”.
Məlum olduğu kimi, Günəş öz sistemindəki işığın yeganə mənbəyidir. Astronomlar Ayın işığın mənbəyi olmadığını, onun yalnız Günəşdən qəbul etdiyi işığı əks etdirdiyini texnoloji imkanların inkişaf etməsi sayəsində kəşf ediblər. Yuxarıdakı ayədə qeyd edilən “çıraq” ifadəsi də istilik və işığın mənbəyi olan Günəşi ərəb dilində mükəmməl səviyyədə ifadə edən “sirac” kəlməsidir.
Allah Quranda Ay, Günəş və ulduzlar kimi göy cisimlərindən bəhs edərkən müxtəlif kəlmələr işlədir.
Günəşlə Ayın yaradılmasındakı müxtəliflik Quranda belə ifadə edilir:
وَجَعَلَ ٱلْقَمَرَ فِيهِنَّ نُورًۭا وَجَعَلَ ٱلشَّمْسَ سِرَاجًۭا ١٦
“Orada ayı bir nur, günəşi də bir çıraq etdi”.
Yuxarıdakı ayədə Ay üçün işıq (ərəb dilində “nur”), Günəş üçünsə çıraq (ərəb dilində “sirac”) kəlmələri işlədilir. Burada Ay üçün işlədilən söz işığı əks etdirən parlaq və hərəkətsiz bir kütləni ifadə edir. Günəş üçün işlədilən kəlmə isə “həmişə yanan, istilik və işığın mənbəyi, göydəki bir nəsnə” mənalarına gəlir. Digər tərəfdən, “ulduz” kəlməsi ərəb dilində “meydana çıxan, görünən” mənalarına gələn “nəcəmə” kökündən törəmişdir. Bundan başqa, ulduz aşağıda ayədəki kimi, “işığı ilə qaranlıqları yaran”, “parıldayan”, “özü-özünü tükəndirən” və “yanan” mənalarına işarə edən “səqib” kəlməsi ilə də ifadə edilir:
ٱلنَّجْمُ ٱلثَّاقِبُ ٣
“(O, zülməti yaran) parlaq ulduzdur”.
Ayın öz işığını ətrafa yaymadığını, onun yalnız Günəşdən gələn işığı, Günəş və ulduzların isə öz işıqlarını əks etdirdiyini artıq müasir elmdən bilirik. Bu həqiqətlər Quranda insanların göy cisimləri ilə bağlı məlumatının çox məhdud və bəsit olduğu bir zamanda, yəni 14 əsr bundan əvvəl bildirilmişdir.
وَلَوْ أَنَّهُمْ ءَامَنُوا۟ وَٱتَّقَوْا۟ لَمَثُوبَةٌۭ مِّنْ عِندِ ٱللَّهِ خَيْرٌۭ ۖ لَّوْ كَانُوا۟ يَعْلَمُونَ ١٠٣
Onlar iman gətirib Allahdan qorxsaydılar, Allahın verdiyi mükafat onlar üçün daha xeyirli olardı. Kaş bunu biləydilər!
