“Səba” surəsi, 10
Dağlardakı radio qəbulediciləri
Yuxarıdakı ayədə dağların “şəninə təriflər deyin” ifadəsi, radioların iş sisteminə bir işarə ola bilər (doğrusunu Allah bilir).
۞ وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ مِنَّا فَضْلًۭا ۖ يَٰجِبَالُ أَوِّبِى مَعَهُۥ وَٱلطَّيْرَ ۖ وَأَلَنَّا لَهُ ٱلْحَدِيدَ ١٠
Biz Davuda Özümüzdən bir lütf bəxş etdik və buyurduq: “Ey dağlar və quşlar! Onunla birlikdə Allahın şəninə təriflər deyərək əks səda verin!” Biz dəmiri onun üçün yumşaltdıq.
Yuxarıdakı ayədə dağların “şəninə təriflər deyin” ifadəsi, radioların iş sisteminə bir işarə ola bilər (doğrusunu Allah bilir). Bunun üçün radioların iş sistemini qısaca belə yekunlaşdıra bilərik: Radio, qəbuledicilər və vericilər şəklində iki hissədən meydana gələr. Verici, göndərilmək istənən mesajı şifrələyərək, “sinus dalğası” olaraq qarşı tərəfə çatdırar. Qəbuledici də radio dalğalarını alar və göndərilən sinus dalğası üzərindəki mesajın şifrəsini açar. Bu sayədə vericidən göndərilən mesajın eynisini, qarşı tərəf almış olar. Ayədə “əks səda verin” olaraq tərcümə olunan və “səsin geri qayıtması, təkrarlanması” mənalarını verən “evvibi” sözü də radiodakı səs dalğasının çatdırılmasına işarə etmiş ola bilər (doğrusunu Allah bilir).

Vericidən göndərilən məlumatın alınması üçün antena yoluyla göndərilən radio dalğaları şəklindəki səslər, yenə qəbuledicinin bağlı olduğu bir antena yoluyla qarşılanar. Antenanın istifadə məqsədi, radio vericisindən göndərilən dalğaların kosmosa çatdırılmasıdır. Qəbuledici vəzifəsi görən antena isə, ən çox radio dalğasını yığmağı və mesajı almağı hədəfləyər. Bu səbəblə milyonlarla kilometr uzaqlıqda olan peyklər üçün, NASA 70 metr diametrində nəhəng peyk antenaları istifadə etməkdədir. Bunların xaricində, radio dalğaları istifadə edilərək göstərməyi hədəfləyən radio teleskopları da vardır. Radio dalğa boyları çox böyük olduğu üçün, bir radio teleskopunun da fiziki olaraq görünüşləri müqayisə edilə bilər dəqiqlikdə ala bilməsi üçün, daha böyük olması lazımlıdır. Radio dalğanı daha yaxşı və daha dəqiq etmək üçün, astronomlar daha kiçik bir neçə teleskopu, ya da qəbuledici çanaqları bir sıra halında birlikdə istifadə edərlər. Bu teleskoplar birlikdə böyük tək bir teleskop kimi davranarlar. Bunların görünüşü də sıra dağlara bənzəməkdədir. Həmçinin, radio ünsiyyətində uzaq məsafələrdə ünsiyyətə imkan təmin etmək üçün “təkrarlayıcılar” (repeater) istifadə edilməkdədir. İngilis dilində təkrar edən mənasındakı “repeater” sözüylə adlandırılan bu cihazlar, zəif siqnalları təkrarlayaraq gücləndirər və uzaq məsafələrə çatdırılmasını təmin edərlər. Bu cür cihazlar xüsusilə yüksək binaların və ya tərcih olunan dağların üzərinə yerləşdirilərək ən yüksək təsir meydana gətirməsi təmin edilər. Ayədə dağlara diqqət çəkilməsi, və “təkrarlamaq, dönmək, səsi geri qaytarmaq” mənalarını verən “evvibi” sözünün istifadə edilməsi son dərəcə hikmətlidir. Səba surəsi 10-cu ayədəki “Ey dağlar və quşlar! Onunla birlikdə Allahın şəninə təriflər deyərək əks səda verin!” ifadəsi bu texnologiyaya işarə edir ola bilər (doğrusunu Allah bilir).


